In dit artikel komen de volgende onderwerpen aan bod:
De huidige arbeidsmarkt laat een wisselend beeld zien. De adoptie van AI, de vraag naar nieuwe vaardigheden en organisatorische herstructureringen zorgen voor ingrijpende veranderingen bij zowel organisaties als werknemers. Tegelijkertijd wijzen bredere indicatoren op een stagnerende groei van de workforce.
Het nieuwste rapport van Workday over het internationale personeelsbestand, 'Het voordeel van aanpassingsvermogen', belicht beide kanten van dit spanningsveld. Terwijl werknemers zich moeten aanpassen aan veranderende functie-eisen en verwachtingen, wordt het steeds lastiger om nieuwe kansen te vinden, zowel binnen als buiten de organisatie.
Maar een ogenschijnlijk stagnerende arbeidsmarkt biedt leaders met aanpassingsvermogen juist volop kansen om werknemers weer op weg te helpen. Als traditionele loopbaanstappen minder binnen bereik liggen, krijgen leaders de kans om nieuwe groeimogelijkheden te creëren voor hun werknemers. Zo ontwikkelen werknemers de vaardigheden en ervaring die ze in de toekomst nodig hebben en blijven ze betrokken, ook als hun werk verandert.
"Werknemers veranderen misschien niet van functie, maar hun functies veranderen wel om hen heen", zegt Phil Willburn, Vice President, People Systems, Intelligence & Support bij Workday. "Leaders moeten eerlijk zijn over wat er verandert en werknemers handvatten geven om bij te blijven."
Dit zijn de vijf belangrijkste conclusies uit het rapport die leaders mogelijkheden bieden om direct aan de slag te gaan.
1. Medewerkers veranderen niet van functie, maar hun functies veranderen
Loopbaangroei gaat doorgaans gepaard met verandering: vaardigheden ontwikkelen om over te stappen naar een ander team, een beter betaalde functie of een nieuwe functie bij een andere werkgever. Op dit moment zijn alle drie die stappen lastiger te zetten.
De interne mobiliteit is afgenomen en op de externe arbeidsmarkt blijft het bijzonder lastig om een baan te vinden: uiteindelijk wordt ongeveer 1 op de 100 sollicitanten aangenomen.
Maar in dezelfde functie blijven betekent niet dat je hetzelfde werk blijft doen. AI en veranderende eisen aan vaardigheden geven functies van binnenuit een nieuwe invulling. Werknemers moeten daardoor nieuwe vaardigheden ontwikkelen en taken oppakken die er soms heel anders uitzien dan toen ze werden aangenomen. Werknemers die AI voor bijna al hun werk gebruiken, hebben hier gemengde gevoelens over: 76% zegt dat AI nieuwe carrièremogelijkheden zal creëren, terwijl 62% verwacht dat hun huidige vaardigheden minder waardevol zullen worden.
De kans voor leaders: een open gesprek over de dubbele impact van AI op carrièregroei biedt uitkomst. AI creëert nieuwe kansen, maar maakt sommige vaardigheden ook minder relevant. Laat werknemers meewerken aan het vormgeven van een functie die hen helpt te profiteren van AI-mogelijkheden én van onvervangbare menselijke vaardigheden, zoals smaak, beoordelingsvermogen en creativiteit.
2. Sollicitaties stromen binnen voor vacatures
De arbeidsmarkt wordt steeds drukker, vooral in sectoren waar AI veel invloed heeft. Het mediane aantal sollicitaties per vacature steeg van 58 in juli 2025 naar 69 in juli 2026, terwijl de totale vraag naar personeel relatief stabiel bleef. De grootste stijging deed zich voor in de financiële dienstverlening (+27% ten opzichte van vorig jaar) en in de technologie- en mediasector (+40%).
Meer sollicitanten betekent echter niet automatisch dat matches beter zijn. Wervingsmanagers geven nog steeds aan dat het lastig is om kandidaten met de juiste vaardigheden te vinden. Tegelijkertijd blijven vacatures onvervuld doordat salaris, locatie en flexibiliteit niet aansluiten bij de verwachtingen van kandidaten. Dit alles legt meer druk op de manier waarop organisaties talent beoordelen.
De kans voor leaders: verruim je definitie van gekwalificeerd talent. Kijk verder dan exacte functietitels en traditionele loopbaanpaden om overdraagbare en aanverwante vaardigheden te herkennen. Zo bereik je meer sterke kandidaten die door strikte selectiecriteria mogelijk over het hoofd worden gezien.
3. AI verandert de afspraken met de workforce
AI verandert het contract tussen werknemer en werkgever. Werknemers worden gevraagd zich aan te passen aan nieuwe tools en veranderende verwachtingen. In ruil daarvoor verwachten ze meer ondersteuning bij hun ontwikkeling en een duidelijk pad om binnen hun organisatie te blijven groeien.
De veranderende vraag naar vaardigheden maakt het beeld nog complexer. Tussen september 2025 en juli 2026 verschoof bij meer dan 500 grote ondernemingen op het Workday-platform de vraag van algemene AI-kennis naar de praktische uitvoering van taken met AI. Tegelijkertijd daalde het aantal vermeldingen van management- en leiderschapsvaardigheden met 7% en dat van vaardigheden voor learning en ontwikkeling met 13%.
Dit resulteert in een spanningsveld voor leaders: juist de vaardigheden die minder vaak in vacatures worden genoemd, zoals training, ontwikkeling en verandermanagement, zijn mogelijk het hardst nodig om AI-adoptie binnen organisaties tot een succes te maken. Ook werknemers zien die kloof: hoewel 79% weet welke vaardigheden ze nodig hebben om te slagen, vindt slechts 66% dat hun werkgever hen ondersteunt bij het ontwikkelen van die vaardigheden.
De kans voor leaders: benader AI-adoptie als een gezamenlijke investering met werknemers. Bouw vertrouwen op door nieuwe verwachtingen rond AI te koppelen aan de ontwikkeling en ondersteuning van werknemers, en je inzet voor hun succes zichtbaar te maken.
4. Retentie blijft op peil, maar ambassadeurschap neemt af
Retentie lijkt relatief stabiel, maar werknemers denken nog steeds aan vertrekken. Bijna een derde zegt de komende 12 maanden waarschijnlijk op zoek te gaan naar een baan buiten de organisatie, terwijl het natuurlijk verloop jaarlijks rond de 16% ligt.
In een onzekere arbeidsmarkt betekent blijven niet automatisch dat werknemers zich sterker verbonden voelen met hun bedrijf. Werknemers hebben misschien minder aantrekkelijke opties om elders aan de slag te gaan, maar bevelen hun bedrijf ook minder snel aan als werkgever. Dit wijst op een workforce die het gevoel heeft vast te zitten.
Doorgroeimogelijkheden spelen mogelijk een rol in dit probleem. Slechts 63% van de werknemers is positief over de mogelijkheden om binnen hun organisatie door te groeien. Daarmee is loopbaanontwikkeling het zwakst scorende groeigebied in het rapport.
De kans voor leaders: zorg dat behoud van werknemers zich vertaalt in engagement en ambassadeurschap. Kijk verder dan verloop als belangrijkste metric voor behoud. Gebruik inzicht in loopbaanmogelijkheden, ondersteuning door managers, erkenning en begrip van de bedrijfsstrategie als signalen om te bepalen of werknemers zich echt betrokken voelen.
5. De arbeidsmarkt stabiliseert, maar de groei van de headcount verloopt onevenwichtig
In de eerste helft van 2026 vertoonde de arbeidsmarkt tekenen van stabilisatie. Tegen het tweede kwartaal kwamen de instroom en uitstroom van werknemers dichter bij elkaar. Maar een stabiele headcount betekent niet dat er weinig verandert als je beter kijkt. Sommige werkgevers verkleinen nog steeds hun headcount, terwijl andere groeien. Werknemers ervaren die verschillen direct: 38% geeft aan in het afgelopen jaar een reorganisatie of herstructurering te hebben meegemaakt.
Brede arbeidsmarktindicatoren vertellen dus maar een deel van het verhaal. De wereld van werk verandert ingrijpend, met verschuivingen in teams, functies en individuele vaardigheden.
De kans voor leaders: stel personeelsplannen op die aansluiten bij de realiteit van je specifieke talentmarkt, niet bij algemene arbeidsmarktgemiddelden. De omvang van je bedrijf, je sector en de vraag naar AI-vaardigheden brengen mogelijk specifieke uitdagingen met zich mee. Een gerichte blik maakt kansen en beperkingen zichtbaar die in algemene trends verborgen blijven.
Het voordeel van aanpassingsvermogen
In periodes met weinig mobiliteit op de arbeidsmarkt voelt het soms alsof alles stilstaat, maar de workforce blijft veranderen en werknemers blijven zoeken naar manieren om zich te ontwikkelen en te groeien.
'Het voordeel van aanpassingsvermogen' belicht een unieke kans voor leaders om de huidige complexiteit en snelle veranderingen te omarmen en hun werknemers de veiligheid, ruimte en begeleiding te bieden om vol vertrouwen nieuwe wegen in te slaan.
Op een arbeidsmarkt die wordt gekenmerkt door onzekerheid, is aanpassingsvermogen een cruciaal voordeel.